So sánh Sony FX5 và FX3 dưới góc nhìn và trải nghiệm của nhà quay phim từng đoạt giải Oscar

Sony chia sẻ bài đánh giá máy quay mới FX5 với sự tham gia của nhà quay phim từng đoạt giải Oscar, Claudio Miranda, trong đó FX5 được so sánh trực tiếp với FX3, lấy VENICE 2 làm chuẩn tham chiếu về chất lượng hình ảnh. Theo Miranda, FX5 thể hiện rõ nét hơn các đặc tính hình ảnh đặc trưng của dòng VENICE, bao gồm sự chuyển đổi vùng sáng mềm mại hơn, các dải màu chuyển tiếp tự nhiên hơn, sắc đen trong trẻo hơn và hiệu suất ấn tượng hơn trong điều kiện thiếu sáng.

Bài đánh giá này sẽ mang đến lời giải thích rõ ràng nhất từ trước đến nay về định hướng vị trí của FX5 trong dòng sản phẩm Cinema của Sony.

Lấy VENICE 2 làm chuẩn tham chiếu

Miranda đã so sánh FX3 và FX5 trong khi sử dụng VENICE 2 làm cái mà ông gọi là “tiêu chuẩn vàng”. Các máy quay được đánh giá dựa trên các yếu tố: chỉ số ánh sáng, dải màu, chức năng menu, đặc tính hình ảnh và khả năng vận hành thực tế tại phim trường. Điều này không có nghĩa là FX5 được giới thiệu như một sản phẩm thay thế cho VENICE 2; mẫu máy quay điện ảnh đầu bảng của Sony vẫn đóng vai trò là công cụ sản xuất chủ đạo trong quá trình so sánh. Thay vào đó, VENICE 2 đóng vai trò là thước đo để xác định xem triết lý hình ảnh điện ảnh cao cấp của Sony đã được chuyển tải đến mẫu FX5 nhỏ gọn hơn ở mức độ nào.

Các điều kiện thử nghiệm

Một địa điểm thử nghiệm máy quay quen thuộc

Miranda đã quay lại một địa điểm mà ông thường xuyên sử dụng trong suốt sự nghiệp của mình để đánh giá máy quay. Nơi này hội tụ tự nhiên các điều kiện phơi sáng đầy thách thức: ánh sáng mặt trời phản chiếu từ các chi tiết mạ crôm, nội thất xe tối, vùng bóng râm sâu, bầu trời đêm, đèn pha, ánh lửa và các tông màu da đa dạng. Nhờ am hiểu đặc điểm của địa điểm này, Miranda có thể nhanh chóng nhận ra sự khác biệt giữa các máy quay. Sự quen thuộc đó đặc biệt hữu ích khi đánh giá những đặc tính tinh tế như cách chuyển vùng sáng, màu sắc vùng tối và sự chuyển tiếp tông màu trên toàn khung hình.

Không dùng tấm hắt sáng và không có đèn chiếu sáng nội thất

Trong quá trình thử nghiệm ban ngày, Miranda để máy quay hoạt động với ánh sáng tự nhiên sẵn có. Ánh mặt trời phản chiếu mạnh từ các chiếc xe trong khi phần nội thất lại tối. Không có tấm hắt sáng nào được sử dụng và xe cũng không được chiếu sáng nhân tạo. Điều này tạo ra một bài kiểm tra khắt khe về dải nhạy sáng. Các máy quay phải xử lý đồng thời những điểm phản chiếu gay gắt và vùng bóng tối sâu trong cùng một khung hình mà không có sự hỗ trợ của hệ thống chiếu sáng được kiểm soát. Theo Miranda, FX5 thể hiện những đặc tính giống dòng VENICE hơn so với FX3. Ông đặc biệt nhận thấy sự chuyển tiếp vùng sáng mềm mại hơn và sự chuyển biến màu sắc tự nhiên, mượt mà hơn trên toàn hình ảnh.

Còn về khả năng chuyển tiếp vùng sáng thì sao?

Highlight roll-off mô tả cách máy quay chuyển tiếp từ vùng hình ảnh có độ phơi sáng bình thường sang các khu vực rất sáng. Khi sự chuyển tiếp này diễn ra đột ngột hoặc gắt, các chi tiết như cửa sổ sáng, bề mặt phản chiếu, vùng sáng trên da, đèn thực tế trong cảnh và ngọn lửa có thể trông thiếu tự nhiên hoặc mang cảm giác “kỹ thuật số”. Sự chuyển tiếp mượt mà hơn giúp hình ảnh chuyển dần sang trạng thái thừa sáng một cách tự nhiên hơn. Điều này không nhất thiết có nghĩa là máy quay luôn ghi lại được nhiều chi tiết hơn ở vùng sáng; thay vào đó, nó có nghĩa là quá trình chuyển tiếp đến ngưỡng mất chi tiết (clipping) trông có vẻ được kiểm soát tốt hơn và dễ chịu hơn về mặt thị giác. Đối với Miranda, đây là một trong những cải tiến đáng chú ý nhất của FX5 so với FX3.

Hình ảnh mang lại cảm giác tự nhiên, chân thực

Miranda mô tả hình ảnh từ FX5 mang đậm chất điện ảnh và có độ tự nhiên, chân thực cao hơn. Hai máy quay có thể ghi lại lượng dữ liệu tương đương nhưng vẫn cho ra những hình ảnh khác biệt rõ rệt. Các yếu tố như sự chuyển tiếp màu sắc, khả năng tái tạo tông màu da, cách xử lý vùng sáng, kết cấu nhiễu hạt và màu sắc vùng tối đều ảnh hưởng đến việc hình ảnh mang lại cảm giác tự nhiên hay bị lộ rõ vẻ kỹ thuật số. Nhận định của Miranda cho thấy ưu điểm của FX5 không chỉ nằm ở khả năng ghi hình, mà còn ở cách hình ảnh thể hiện trên toàn bộ dải sắc độ.

Thử nghiệm FX5 vào ban đêm

Phân cảnh quay vào ban đêm đặt ra một thử thách cam go hơn nữa. Miranda tận dụng ánh sáng từ đèn pha, đống lửa, ánh đèn thành phố ở xa và môi trường ban đêm tự nhiên, mà không sử dụng thêm bất kỳ nguồn sáng bổ sung nào. Các máy quay được đặt sát nhau để đảm bảo tính nhất quán khi so sánh.
Miranda cho biết ông đặc biệt ấn tượng với khả năng hoạt động trong điều kiện thiếu sáng của chiếc FX5. Tuy nhiên, điều thú vị nhất mà ông nhận thấy không chỉ đơn thuần là khả năng ghi hình trong bóng tối của máy quay, mà là cách FX5 chuyển tông màu sang sắc đen. Miranda giải thích rằng một số máy quay thường tạo ra sắc đỏ hoặc màu sắc bị bết, đục ở những vùng tối sâu trong khung hình. Khi mức độ phơi sáng giảm xuống, các vùng tối có thể bị ám màu không mong muốn thay vì chuyển dần sang màu đen một cách tự nhiên. Theo Miranda, FX5 không gặp phải hiện tượng này và chuyển tiếp mượt mà hơn ở các vùng tối.

Hiệu suất trong điều kiện thiếu sáng thường chỉ được đánh giá qua chỉ số ISO hoặc mức độ nhiễu hạt, nhưng màu sắc ở vùng tối cũng quan trọng không kém. Một chiếc máy quay có thể cho thấy độ nhạy sáng tốt nhưng lại tạo ra sắc đen thiếu thẩm mỹ, màu sắc không ổn định hoặc bị ám màu nặng. Dựa trên nhận xét của Miranda, lợi thế về khả năng quay thiếu sáng của FX5 dường như bao gồm việc duy trì độ trung thực của màu sắc ở những vùng tối sâu.

Hơn nữa, ngọn lửa có độ sáng cực cao, trong khi cảnh vật xung quanh, bầu trời đêm, trang phục và khuôn mặt người lại có thể tối hơn nhiều bậc sáng. Miranda bố trí hai tông màu da khác nhau cạnh đống lửa và giữ cho ngọn lửa luôn nằm trong khung hình. Cách làm này cho phép ông kiểm tra xem liệu máy quay có thể giữ lại các chi tiết quan trọng trên khuôn mặt hay không, đồng thời vẫn xử lý tốt luồng sáng mạnh từ ngọn lửa và hậu cảnh tối. Khi xem lại các cảnh quay, Miranda nhận thấy dải sáng vẫn được kiểm soát tốt; các chủ thể là con người, ngọn lửa, thành phố về đêm và bầu trời đều giữ được những chi tiết rõ nét và hữu dụng.

Tông màu da và dải màu

Miranda cũng dành lời khen ngợi cho khả năng tái tạo tông màu da của FX5. Tông màu da là một trong những yếu tố đòi hỏi khắt khe nhất đối với bất kỳ máy quay điện ảnh nào, bởi người xem rất nhạy cảm với những sự thay đổi màu sắc thiếu tự nhiên trên khuôn mặt. Một chiếc máy quay có thể hoạt động tốt khi ghi hình phong cảnh, sản phẩm hay kiến trúc, nhưng lại bộc lộ hạn chế khi tái tạo các sắc thái da khác nhau trong điều kiện ánh sáng phức tạp hoặc hỗn hợp. Bài thử nghiệm với ánh lửa trại đặc biệt hữu ích vì khuôn mặt chủ thể được chiếu sáng bởi nguồn sáng ấm và không ổn định, trong khi xung quanh lại là bóng tối bao trùm. Những đánh giá tích cực từ Miranda cho thấy FX5 vẫn duy trì được sự tách bạch màu sắc tự nhiên trong các điều kiện này.

Quy trình vận hành quen thuộc với người dùng VENICE

Việc so sánh không chỉ dừng lại ở chất lượng hình ảnh. Miranda còn đề cập đến hệ thống menu và các chức năng vận hành của FX5. Ông nhận định rằng những người dùng đã quen thuộc với hệ thống VENICE sẽ cảm thấy rất thuận tiện và dễ dàng làm quen với chiếc máy quay mới này. Sự đồng bộ đó đặc biệt hữu ích khi FX5 được sử dụng song song với VENICE hoặc VENICE 2 trong cùng một dự án sản xuất. Đôi khi, người ta cần một chiếc máy quay nhỏ gọn để gắn lên xe, sử dụng với gimbal, tác nghiệp trong không gian hạn chế, tại các vị trí đặt máy có độ rủi ro cao, hoặc làm máy quay phụ gọn nhẹ. Khi chiếc máy quay nhỏ hơn này có sự tương đồng về thuật ngữ, cấu trúc menu, đặc tính màu sắc và triết lý vận hành, việc tích hợp nó vào quy trình sản xuất điện ảnh đã được thiết lập sẵn sẽ trở nên dễ dàng hơn nhiều.

Không chỉ là bản nâng cấp của FX3

FX3 vẫn là một trong những mẫu máy quay cinema nhỏ gọn mạnh mẽ nhất của Sony. Tuy nhiên, kết quả so sánh của Miranda cho thấy FX5 không đơn thuần chỉ là một chiếc FX3 được bổ sung thêm tính năng. Những cải tiến chính được ghi nhận trong quá trình thử nghiệm bao gồm:

• Chuyển đổi vùng sáng mượt mà hơn
• Chuyển màu tự nhiên và chân thực hơn
• Hình ảnh ở vùng tối sâu sạch và chi tiết hơn
• Độ trung thực của màu sắc trong điều kiện thiếu sáng được cải thiện
• Khả năng tái tạo tông màu da ấn tượng
• Chất lượng hình ảnh mang đậm phong cách của dòng VENICE
• Quy trình làm việc quen thuộc hơn đối với người dùng VENICE

Xem video hậu trường dưới đây:

Một bài thử nghiệm do Sony thực hiện

Video này được sản xuất và phát hành bởi Sony. Do đó, không nên coi đây là một bài so sánh hoàn toàn độc lập hay được thực hiện trong môi trường kiểm soát nghiêm ngặt như tại phòng thí nghiệm. Sony là đơn vị kiểm soát quy trình sản xuất, cách trình bày máy quay, khâu chọn lọc cảnh quay cũng như công đoạn biên tập cuối cùng. Tuy nhiên, những nhận xét của Miranda lại rất chi tiết và cụ thể. Ông không chỉ đưa ra các đánh giá chung chung về chất lượng hình ảnh mà còn đi sâu phân tích các khía cạnh như: chuyển đổi vùng sáng, màu sắc vùng tối, tông màu da, hiệu suất trong điều kiện thiếu sáng, dải động, hệ thống menu và tính linh hoạt khi tác nghiệp. Chính những yếu tố này đã mang lại giá trị thông tin về mặt kỹ thuật cho bài thử nghiệm, bất chấp bối cảnh mang tính quảng bá của nó.

Xem kết quả cuối cùng dưới đây:

FX5 tiến gần hơn đến đẳng cấp của VENICE

Trong bài so sánh của Miranda, VENICE 2 vẫn đóng vai trò là “cỗ máy chủ lực” và là chuẩn mực tham chiếu; FX5 không thay thế dòng máy này. Tuy nhiên, thử nghiệm cho thấy Sony đã đưa triết lý hình ảnh của VENICE vào một mẫu máy Cinema Line nhỏ gọn và linh hoạt hơn. So với FX3, FX5 mang lại hình ảnh mượt mà và tự nhiên hơn, đặc biệt là ở các vùng sáng, vùng tối sâu, tông màu da và trong những cảnh quay thiếu sáng đầy thách thức. FX5 không chỉ đơn thuần là một chiếc máy ảnh nhỏ gọn cao cấp hơn; nó được định vị là một công cụ sản xuất gọn nhẹ, sở hữu sự tương đồng lớn về cả chất lượng hình ảnh lẫn cách thức vận hành với dòng máy quay điện ảnh đầu bảng của Sony.

(Theo Sony, YMCinema)